'Đội quân hút máu' ở hiện trường vụ mất tích chấn động nước Mỹ

 Có thể kiếm hàng chục nghìn USD mỗi tuần nhờ livestream tại hiện trường các vụ án nghiêm trọng, dàn YouTuber cũng gây tranh cãi vì lan truyền suy đoán vô căn cứ.

Nữ streamer Kiki bị chỉ trích khi tạo dáng trước nhà của bà Nancy Guthrie. Ảnh: New York Post.

Ngày 10/2 vừa qua, một cảnh tượng kỳ lạ đã diễn ra tại hiện trường vụ bắt cóc bà Nancy Guthrie (Arizona, Mỹ), khi một người giao pizza xuất hiện trước ngôi nhà với chồng hộp bánh trên tay.

Cảnh sát đang làm nhiệm vụ nhanh chóng yêu cầu người này rời khỏi khu vực. Các phóng viên tại hiện trường cho biết số pizza này được một người hâm mộ gửi tới cho streamer chuyên về nội dung tội phạm Jonathan Lee Riches, còn được biết đến với tên JLR Investigates.

Riches là một trong số nhiều người tụ tập trước ngôi nhà - đại diện cho một thế hệ nhà sáng tạo nội dung mới, làm mờ ranh giới giữa báo chí, điều tra và giải trí, theo New York Post.

“Chúng tôi muốn mang đến góc nhìn từ bên ngoài, đặc biệt là sau khi truyền thông chính thống rời đi. Chúng tôi hỏi người theo dõi họ muốn xem gì và cố gắng đáp ứng điều đó”, Alina Smith, đồng sáng lập mạng lưới streamer Crime Seen Collective, nói với The Washington Post.

Phục vụ "khán giả"

Với người ngoài, việc theo dõi hàng giờ chỉ để thấy cảnh đổi ca của cảnh sát có thể là điều khó hiểu. Nhưng với cộng đồng người xem trung thành, các vụ án mất tích hay giết người lại giống như những “bí ẩn tương tác”.

Riches thậm chí điều tra cả những manh mối không liên quan - như một vụ kéo xe hay trực thăng cấp cứu - mà anh cho là có thể dính dáng tới vụ án. Nam YouTuber cũng nhận tiền ủng hộ qua tính năng Super Chat.

“Mảnh thảm chùi chân còn ở đó không?”, một người xem hỏi sau khi gửi 5 USD (khoảng 130.000 đồng). Riches lập tức tiến lại gần ngôi nhà và phóng to hình ảnh chiếc thảm: “Vẫn còn đây, họ chưa mang đi kiểm tra!”.

Theo Alina Smith, các kênh “tự phát” này có thể mang lại thu nhập lớn, với streamer hàng đầu kiếm tới 30.000 USD (gần 780 triệu đồng) mỗi tuần, thậm chí có người hâm mộ bay từ bang khác đến gặp họ.

Chương trình của Riches được phát sóng trực tiếp từ bên ngoài nhà bà Guthrie. Ảnh: Reuters.

Người theo dõi cho biết họ ngưỡng mộ sự kiên trì và cảm thấy mình là một phần của cuộc điều tra. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy, và đây chính là lúc vấn đề phát sinh, theo cảnh sát.

Trong quá trình tìm kiếm bà Guthrie - mẹ của người dẫn chương trình “Today” Savannah Guthrie - dư luận đã xuất hiện nhiều suy đoán, phần lớn bị các streamer khuếch đại, trong bối cảnh chưa có nghi phạm hay manh mối rõ ràng.

Đỉnh điểm là các cáo buộc vô căn cứ nhằm vào con rể bà, Tommaso Cioni, người cuối cùng nhìn thấy cụ bà 84 tuổi còn sống. Thậm chí, một giáo viên tiểu học tên Dominic Evans cũng trở thành mục tiêu khi cộng đồng mạng phát hiện ông từng chơi nhạc cùng Cioni. Ông cho biết phải đưa con đi nơi khác và ẩn mình trong nhà khi nhiều người tìm cách tiếp cận.

Ngày 16/2, cảnh sát trưởng hạt Pima Chris Nanos ra thông báo bác bỏ tin đồn, khẳng định gia đình nạn nhân không liên quan.

“Gia đình đã hợp tác hoàn toàn và cũng là nạn nhân. Những suy đoán trái ngược không chỉ sai mà còn tàn nhẫn”, ông nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi truyền thông giữ tính chuyên nghiệp.

Nghị sĩ bang Alma Hernandez cũng thẳng thắn chỉ trích các “nhà báo tự xưng” và YouTuber lan truyền suy đoán vô căn cứ, gây hại nhiều hơn lợi. “Hãy về nhà và để lực lượng chức năng làm việc”, bà viết trên mạng xã hội.

Tai hại

Một trong những vụ việc cho thấy hậu quả pháp lý của việc lan truyền thông tin sai lệch là Ashley Guillard, TikToker đọc bài tarot sống ở Texas, Mỹ. Cô từng nhiều lần cáo buộc vô căn cứ rằng giáo sư Rebecca Scofield của Đại học Idaho liên quan đến vụ sát hại sinh viên tại Idaho năm 2022.

Nữ TikToker nói rằng Scofield có "quan hệ tình cảm" bí mật với 1 trong 4 nạn nhân và đã "ra lệnh" cho các vụ giết người này.

Dù bị kiện, Guillard vẫn tiếp tục đăng tải nội dung sai sự thật. Đến đầu tháng 3, nữ TikToker nhận phán quyết phải bồi thường 10 triệu USD (263 tỷ đồng) từ tòa án tại Boise.

Ngôi nhà nơi xảy ra vụ án giết hại sinh viên ở Idaho. Ảnh: Kai Eiselein.

Ở một vụ khác, tháng 12/2025, khu dân cư yên tĩnh ở Brentwood, Los Angeles (Mỹ) trở thành “gánh xiếc livestream” chỉ vài tiếng sau khi đạo diễn Rob Reiner và vợ bị sát hại. Các influencer gây mất trật tự, tranh cãi và làm phiền cả cư dân lẫn cảnh sát.

Một số người cãi vã ầm ĩ bên ngoài hiện trường vụ án, bị cảnh sát buộc phải giảm âm lượng nhạc đang phát ra từ một chiếc xe. Một người đàn ông đứng trước nhà, mặc áo nỉ đen, đội vương viện màu vàng và liên tục cáo buộc những người làm truyền thông hành hung mình, thậm chí còn nói: “Hắn ta đã đụng vào tài sản của tôi và xâm phạm không gian sáng tạo của tôi". Không có vụ bắt giữ nào được thực hiện.

Trong khi đó, Alina Smith cho biết nhóm của mình cố gắng tuân thủ chuẩn mực đạo đức hơn.

“Tôi cực kỳ cẩn thận. Tôi lia máy quay tránh những gia đình đi ngang qua và tôi không nêu tên nghi phạm hay cung cấp địa chỉ chính xác. Tôi được một người trong giới điều tra tội phạm thực sự hướng dẫn và tôi quan sát những người khác… Tôi đến nhà Guthrie để học hỏi kinh nghiệm”, cô nói.

Các streamer đụng độ với cảnh sát và giới truyền thông tại hiện trường vụ án gia đình Reiner. Ảnh: New York Post.

Ở chiều ngược lại, một số “nhà báo công dân” cũng được ghi nhận đóng góp tích cực. Nhà báo độc lập Nick Shirley từng điều tra các cơ sở giữ trẻ bị nghi gian lận tại Minnesota.

Trong khi đó, Kai Kinsley (biệt danh Omma) nổi tiếng với việc “giăng bẫy” tội phạm ấu dâm trực tuyến, thu hút hơn 1,3 triệu người theo dõi và góp phần dẫn đến nhiều cáo buộc hình sự.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng cảnh báo những hoạt động này tiềm ẩn rủi ro lớn. Ông Michael Aterburn, cựu điều tra viên tội phạm mạng tại Kentucky, cho biết các nghi phạm thường rất nguy hiểm và có vũ khí.

Nhà chức trách cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa hình ảnh điều tra trên phim và thực tế, nơi các vụ án được xử lý chậm rãi, thận trọng để tránh sai sót.

“Nhiều thứ trên tivi không phản ánh thực tế”, trung sĩ John Perrine của cảnh sát bang Indiana từng nói khi điều tra vụ án Delphi năm 2020. Ông cảnh báo việc lan truyền thông tin chưa kiểm chứng trên mạng xã hội có thể gây nguy hiểm cho người vô tội.

"Việc công khai đăng tải những bức ảnh đó lên mạng xã hội không giúp ích được cho ai cả. Có một số vấn đề còn liên quan đến tội phỉ báng", ông nói.

Đừng làm việc quá sức

Theo tác giả James Suzman, Đông Á được coi là khu vực đang phải chịu hậu quả nặng nề từ thực trạng nhân viên làm việc quá sức. Những con số đáng báo động về "văn hóa 996" ở Trung Quốc, hiện tượng "karoshi" (làm việc đến chết) tại Nhật Bản... được đề cập trong cuốn sách Lịch sử việc làm khiến chúng ta phải giật mình.